|
Wanda Dobaczewska (1892-1980)
Urodziła sie na Wileńszczyźnie, dzie rozpoczyła pisanie. W 1951 roku zamiyszkała w Żninie i dó kóńca życia napisała wiele powieści zwionzanych z Pałukami. W łokresie okupacji była wienziona w obozie koncentrocyjnym i ło tym napisała w ksionżce „Kobiety z Ravensbruck”. Jes óna tyż autorkom „Człowieka, którego nazwano diobłem” ( ło Mikołaju Nałynczu), powiastki dlo dzieciorów „Korzynie”, „Nicht nie jest winny”, „Rudzielec”, ‘Społeczeństwo nie z ty zimi”. Grób pisarki jes na cmyntorzu w Żninie.
Erazm Gliczner (1535-1603)
Pisarz, nouczyciel, przywódca luteranów wielkopolskich. Urodził sie we Żninie, był synym miejscowy dziewuchy. Napisał piyrwszom w Polsce „Ksionżkę o wychowaniu gzubów”.
Aleksander Guttry (1813-1891)
Żołniyrz, łorganizator życia naszygo narodu. Urodził sie w Paryżu kole Żnina. Jegó familja w XVIII wieku łosiadła w Polsce a jes zez Szkocji i tu dó nos przyjechali. Alekander Guttry broł udział w powstaniu listopadowym, Wiośnie Ludów, a w powstaniu styczniowym był komisarzym na całkom Wilekopolske dychtatora Mariana Langiewicza. Działoł tyz w Lidze Polskiy i założył Dziennik Polski. Za udział w powstaniu styczniowym dostoł łod Prusaków załocznie kare śmierci. Po siedzeniu na emigracji, jak Szwaby łogłosiły amnestiom przyjechał dó nos z powrotym do swojygó majontku w Piotrkowicach. Autor ksionki „Pon Mierosławski, jegó dzieła i działania” – był adiunktym Mierosławskiego w łokresie Wiosny Ludów.
|
Jakub ze Żnina (?-1148)
Ksiondz, metropolita gnieżniyński. Walczył ło niezależność polskiygo koscioła, na krótko zależnegó łod metropolii w Magdeburgu. Dostoł łed papieża Innocentego bullom protekcyjnom wydanom 7 lipca 1136 roku, w chóry stoji napisane, że Kościół polski podpada tylko kontroli papieża. Bulla jes nazwana przez A. Brucknera „złotom bullom jynzyka polskiygo”, jes skarbnicom nazw, miejscowości i nazwisk dotyczoncych ziem bendoncych własnościom arcybiskupów gnieźnieńskiych ( 29 nazw miejscowości leżoncych na Pałukach). |
Klemens Janicki (1516-1543)
Był synym rólnika z Januszkowa kole Znina. Nojsompiyrw pobiyroł nauki w szkole parafiarny w Żninie, zaś w Akademii Lubrańskiego w Poznaniu. Studia robił w Padwie, dzie zdobył tytuł dochtóra nauk wyzwolónych i filozofii. Pisoł ino łacinom. Autor „Elegi o sobie samym do potomności”.
Leon Ksycki (1875-1937)
Drukorz, wydawca. Urodził sie w Potulicach . Jegó łojciec i matka byli nouczycielami. Fachu wyuczył sie w Wongrowcu u Teodora Kręglewskiego. W 1901 roku założył w Żninie drukarniom i ksiygarniom. Drukowoł ksionżki i gazyty: „ Oryndownik Urzyndowy Powiatu Żnińskiego”, dla gzubów tygodnik „Mój Świat”, „Pałuczanin” – pismo wychodzónce 2-3 razy na tydziń, „Ilustrowany Kurier Polski” oraz babski tygodnik „Moja Przyjaciółka” ło 250 – tysiyncznym nakładzie, łod chtóry jes dzisiejszo „Przyjaciołka”. Propogował polskom literature w tygodniku „Moje powieści”. Po jegó śmierci dzieło pociongnoł syn Andrzej, którny wrócił do nazwiska Krzycki.
Stefan Łubieński – żył w XVIII wieku
Był biskupem, sufraganem gnieźnieńskim i proboszczem żnińskim. W 1795 roku ufundował w Żninie Sufraganie. Inacy przebudowoł kościół farny, urządzając jego środyszek w stylu barokowym. Jegó malunek wisi w środku kościołą św. Floriana w Żninie.
|
Tadeusz Małachowski (1928-1987)
Znany malarz, urodzony i malujący w Żninie. Wielki rysownik i portrecista, malarz noszych czasów. Piyknie dobieroł barwy. Stworzył wiele malunków pod tytułem”Dramaty”. Pokazywał w soich malunkach wspóczenego człowieka i świata zagróżonego wojnom atomowom. Jegó obrazy som w Muzeum Zimi Pałucki. |
Mikołaj z Wenecji (?-1400)
Z rodu Nałęczów. Był kasztelanem nakielskim. Pod koniec XIV wieku zbudował murowany zamek w Wenecji. Od 1381 roku piastował urząd sędziego kaliskiego. Możnowładca, właściciel ponad 20 wsi. W wojnie domowej z Grzymalitami dowodził siłami rodu Nałęczów i spustoszył dobra arcybiskupa Bodzanty. Prawdopodobnie wtedy nazwano go „Krwawym Diabłem”. Na jego temat krążą liczne legendy.
|
Wanda Pieniężna (1897-1967)
Urodzona w Żninie, z famili Dembińskich, znany rodziny miastowy. ze swym chłopym Sewerynem, wydawcom i redaktorym „Gazyty Olsztyński” , wlaczyła ło polskoś Warmi i Mazur. Jeji chłop został zabity w łoboziem Hohenbruch. Łyna przeżyła Ravensbruck i doczekała sie spełnienia marzeń, o którne walczyła całkie zycie.
|
|
Janusz Rychlewski (1915-1987)
Syn fabrykanta żnińskiego i powstańca wielkopolskiego. Napisał dużo książek,n.i. „Zielóne granice”, „Czopa frygijska” i „Persona z gutaperki”. Twóraca dramatów: „ Pieczynć krwi” i „Chichot Mefista”.
|
|
Jan Śniadecki (1756-1830)
Matematyk, astronom i filozof. Syn żnińskiego piwowara i burmiszcza. Nauke pobierał w Krakowie, Getyndze i Paryżu. Działacz Komisji Edukacji Narodowy. Nauczał w Krakowie i Wilnie, dzie bez dugi czas był rektorem Uniwersytetu Wileńkiygo. Wielki uczony Łoscwiecenia. Jegó nojwiynksze dzisła to : „Filozofia umusu ludzkiego”, „Trygonometria kulista”. Doł podstawy polskiego słownictwa z matmy. Jegó grób jes w Jaszunach na Litwie. |
|
|
Jędrzej Śniadecki (1768-1838)
Brochol Jana. Urodzony w Żninie, znany biolog, dochtór i chemik czasu Łoświecenia. Nauki pobierał w Krakowie, Padwie i Edynburgu. Profesor Uniwersytetu Wileńskiygo. Doł podstawy polskiego słownika chemicznego. Napisał wiel ksionżek naukowych: „Poczontek chemi”, „O fizycznym wychowaniu dzieci”. Leży w Horodnikach na Biłorusi. |
|